Kennisbank

Wet DBA 2026: Alles wat ZZP'ers moeten weten

Bijgewerkt april 2026 · 6 min leestijd

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is sinds 2016 van kracht, maar echte handhaving begon pas in 2025. Wat betekent dit concreet voor jou als ZZP'er in 2026?

Wat is er veranderd in 2025-2026?

  • Januari 2025: De Belastingdienst is begonnen met het opleggen van naheffingen bij schijnzelfstandigheid, met terugwerkende kracht.
  • September 2024: Geen nieuwe modelovereenkomsten meer goedgekeurd door de Belastingdienst.
  • 2026: “Zachte landing” verlengd — geen verzuimboetes, maar naheffingen en boetes bij grove schuld/opzet (25-100%) zijn wél mogelijk.
  • 2027: Volledige handhaving met alle boete-instrumenten.

De drie toetscriteria

De Belastingdienst beoordeelt je werkrelatie op drie hoofdcriteria:

1. Gezagsverhouding

Bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en waar je werkt? Bij een echte opdrachtrelatie bepaal je dit zelf. Bij een arbeidsrelatie geeft de werkgever instructies.

2. Organisatorische inbedding

Ben je onderdeel van het team van de opdrachtgever? Gebruik je hun e-mail, badge, kantoor? Hoe langer en dieper je bent ingebed, hoe meer het op een arbeidsrelatie lijkt.

3. Ondernemerschap

Gedraag je je als ondernemer? Meerdere opdrachtgevers, eigen materiaal, financieel risico, KVK-inschrijving, vervanging mogelijk — dit zijn allemaal signalen van echt ondernemerschap.

Wat riskeer je?

  • Naheffing loonbelasting: De Belastingdienst kan met terugwerkende kracht loonbelasting navorderen over de gehele opdracht.
  • Boete bij grove schuld (25%): Als je had moeten weten dat het een arbeidsrelatie was.
  • Boete bij opzet (100%): Als je bewust een arbeidsrelatie als ZZP hebt ingericht.
  • Verlies van fiscale voordelen: Zelfstandigenaftrek, MKB-winstvrijstelling — alles terugbetalen.

Wat kun je doen?

  1. Check je werkrelatie met een risicoscan (gratis, 2 minuten)
  2. Pas je overeenkomst aan op basis van de uitkomst
  3. Diversifieer je opdrachtgevers (minimaal 3)
  4. Documenteer je ondernemerschap (eigen materiaal, facturen per project)
  5. Bespreek de uitkomst met je boekhouder of fiscalist

Check je risico in 2 minuten

Onze gratis risicoscan beoordeelt je werkrelatie op alle criteria van de Belastingdienst. Direct resultaat met concrete tips.

Start de gratis risicoscan