Hoe werkt de risicoscan?

Wat de scan doet

De DBA Check stelt je 15 vragen over je werkrelatie. Elke vraag is gekoppeld aan een van de drie juridische criteria die de Belastingdienst en rechters gebruiken om te beoordelen of er sprake is van een arbeidsrelatie of zelfstandig ondernemerschap.

De drie beoordelingscriteria

De Hoge Raad heeft in het Deliveroo-arrest (24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) bevestigd dat de beoordeling van een arbeidsrelatie plaatsvindt aan de hand van alle omstandigheden van het geval. Het arrest noemt 9 gezichtspunten die in samenhang worden gewogen, geclusterd in drie hoofdgebieden:

1. Gezagsverhouding

Heeft de opdrachtgever zeggenschap over hoe, wanneer en waar het werk wordt uitgevoerd? Bij een arbeidsrelatie geeft de werkgever instructies en toezicht. Bij zelfstandig ondernemerschap bepaal je dit zelf.

Vragen in de scan: instructies over werkwijze, werktijden en locatie

2. Organisatorische inbedding

Is het werk een vast onderdeel van de organisatie van de opdrachtgever? Gebruik je hun systemen, e-mailadres, kantoor? Hoe dieper je bent ingebed, hoe meer het op een arbeidsrelatie lijkt.

Vragen in de scan: inbedding in organisatie, duur van de opdracht

3. Ondernemerschap

Gedraag je je als ondernemer? Meerdere opdrachtgevers, eigen materiaal, financieel risico, vervangingsrecht — dit zijn kenmerken van echt ondernemerschap. De Hoge Raad weegt deze zwaar mee.

Vragen in de scan: aantal opdrachtgevers, vervanging, eigen materiaal, facturering, financieel risico, KVK

Hoe de score wordt berekend

Elke vraag heeft 2-3 antwoordopties. Elk antwoord krijgt een risicopunt (0 = laag risico, 1-2 = gemiddeld, 3 = hoog risico). De punten worden opgeteld en uitgedrukt als percentage van het maximale risico.

0-25%Laag risico — sterke kenmerken van zelfstandig ondernemerschap

26-55%Gemiddeld risico — aandachtspunten die je kunt verbeteren

56-100%Hoog risico — kenmerken van een arbeidsrelatie

Beperkingen

Dit is geen juridisch advies. De scan geeft een indicatie op basis van algemene criteria. Een rechter of inspecteur weegt alle feiten en omstandigheden in samenhang — niet als puntentelling.
Elke situatie is uniek. De risicowegingen in onze scan zijn gebaseerd op jurisprudentie en richtlijnen, maar niet juridisch gevalideerd door een arbeidsrechtadvocaat.
De wet verandert. De Wet DBA en de verwachte opvolger (VBAR) worden regelmatig aangepast. De scan reflecteert de stand van zaken per april 2026.
Bespreek de uitkomst. Gebruik dit rapport als startpunt voor een gesprek met je boekhouder, fiscalist of arbeidsrechtadvocaat. Niet als vervanging.

Bronnen \u2014 Jurisprudentie

De vragen en risicowegingen zijn gebaseerd op de volgende arresten en uitspraken:

• X/Gemeente Amsterdam (HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746) — bedoeling van partijen is irrelevant; feitelijke uitvoering bepaalt de kwalificatie
• Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) — de 9 gezichtspunten voor holistische beoordeling
• Uber-arrest (HR 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319) — ondernemerschap is een “volwaardig criterium”, gelijk gewogen als andere factoren
• Helpling-arrest (HR 11 april 2025, ECLI:NL:HR:2025:543) — platformbemiddeling kan inlenerschap opleveren
• Uber na terugwijzing (Hof Amsterdam 27 januari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:163) — sterk extern ondernemerschap kan andere factoren overrulen
• Mediahuis kranten-depothouders (Hof Amsterdam 9 januari 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:5) — Deliveroo-test buiten platformwerk toegepast
• Rechtbank Limburg (14 januari 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:288) — papieren ZZP-constructie in bewaking; gezag + inbedding beslissend
• BNB 1996/40 (HR) — methodiek voor brutering van naheffingen
• KVK — Wet DBA: voorkom schijnzelfstandigheid — richtlijnen voor ZZP'ers over de drie toetscriteria
• Belastingdienst — Beoordeling arbeidsrelatie webmodule (beoordelingarbeidsrelatie.nl) — de offici\u00eble vragenlijst van het ministerie van SZW
• Jongbloed Fiscaal Juristen — overzicht boetes en naheffingen bij schijnzelfstandigheid
• ZiPconomy — analyse handhavingsbeleid 2025-2026
• Knab Bieb — gids handhaving Wet DBA voor ZZP'ers